Yaqinda Xutubi tumanidagi Milliy ko‘chat va gullar bozorida 12-Shinjon ko‘chat va gullar ko‘rgazmasi yakunlandi. Ko‘rgazma doirasida Markaziy Osiyo mamlakatlari tadbirkorlari bilan tuzilgan shartnomalar hudud gullari va gul mahsulotlariga qiziqish tobora ortib borayotganini ko‘rsatdi.
Bu tendensiya Shinjondagi gulchilik sanoatida yuz berayotgan o‘zgarishlarni aks ettiradi. Avvallari hudud asosan yirik ichki bozor sifatida namoyon bo‘lgan bo‘lsa, endilikda mahalliy ishlab chiqaruvchilar xorijiy bozorlarga tobora faol chiqmoqda.
Xitoy Savdo vazirligi tomonidan avgust oyida e’lon qilingan ma’lumotlarga ko‘ra, 2026 yilning birinchi choragida Shinjondan eksport qilingan gullar hajmi 3,3 million dollardan oshgan. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 72,8 foizga ko‘p.
Chegara orqali minglab tonna
Eksportning asosiy yo‘nalishlaridan biriga Qorg‘os aylanmoqda. Joriy yil 11 may kuni Qorg‘os shahridagi Qingquan gullar va ko‘chatlar sanoat parkidan 120 ming dona yangi uzilgan gul sovutkichli yuk mashinalarida Qozog‘istonga yetkazildi. Bu mahalliy ishlab chiqarilgan yangi uzilgan gullarning ilk yirik eksport partiyasi bo‘ldi.
"Avvallari gullarimiz ko‘pi bilan Urumchigacha sotilardi, endi esa Markaziy Osiyo mamlakatlaridagi xaridorlar bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishlayapmiz", — dedi korxona rahbari Xuan Syun.
Uning so‘zlariga ko‘ra, "Aisha" va "Floyd" navlari bozorda ijobiy baholangan. Kelgusida korxona gortenziya, pion va boshqa ekinlar hisobiga mahsulot turini kengaytirishni rejalashtirmoqda.
Yangi uzilgan gullar uchun bojxona jarayonlaridan tez o‘tish juda muhim. Qorg‘os bojxonasi "avtomobil o‘tkazish punkti + ro‘yxatdan o‘tgan joyning o‘zida to‘g‘ridan-to‘g‘ri o‘tkazish" modelini joriy etdi. Shuningdek, oldindan buyurtma asosida sutka davomida bojxona rasmiylashtiruvi va inspeksiya hamda karantin sertifikatlarini onlayn berish tizimi yo‘lga qo‘yildi.
Natijada bojxonadan o‘tish samaradorligi 50 foizdan ko‘proqqa oshdi.
Yanvardan iyulgacha Qorg‘os orqali 10 ming tonnadan ortiq yangi uzilgan gul eksport qilindi. Bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 93,7 foizga ko‘p.
Shunday qilib, chegara infratuzilmasi va sovutkichli logistikaning rivojlanishi yetkazib berish vaqtini qisqartirish hamda Markaziy Osiyo bozorlariga eksport qilishda mahsulot sifatini saqlab qolish imkonini bermoqda.
Logistikaning yangi usuli
Urumchi ham muhim savdo-logistika markaziga aylanmoqda. 24 avgust kuni Kunmin shahrining Szinning tumani Shinjonning chegaraoldi mehmonxonasi bilan hamkorlik to‘g‘risida kelishuv imzoladi. Urumchida "Yunnan hayoti markazi" va Shinjon gullarining elektron auksion savdosi masofaviy filiali tashkil etildi.
Endilikda Urumchidagi xaridorlar Yunnanga bormagan holda Kunmin xalqaro gul auksioni markazidagi savdolarda real vaqt rejimida ishtirok etishi mumkin. Bitim tuzilgach, gullar Shinjonga yetkaziladi va u yerdan chegara punktlari orqali boshqa mamlakatlarga yuborilishi mumkin.
Yunnan Aibida Horticultural Technology Co., Ltd. kompaniyasi bosh direktorining o‘rinbosari Li Sinning baholashicha, gullarni Yunnandan Rossiyaga avtomobil transportida to‘g‘ridan-to‘g‘ri yetkazish taxminan 14 kun davom etadi. Shinjon orqali tranzit amalga oshirilganda esa bu muddatni qariyb uchdan biriga qisqartirish mumkin.
Aibida kompaniyasi Xutubi tumani bilan hamkorlikda Markaziy Osiyo mamlakatlariga eksport qilinadigan gullarni yetishtirish bo‘yicha namoyish parkini tashkil etishni rejalashtirmoqda. Loyiha to‘liq quvvatga chiqqach, yiliga 50–100 million dona atirgul yetishtirish mumkin.
Park Shinjon bozoriga, shuningdek, Markaziy Osiyo mamlakatlariga yetkazib berishga yo‘naltiriladi.
Yo‘nalishlar kengaymoqda
Gullar eksportining geografiyasi ham kengayishda davom etmoqda. 31 avgust kuni Jimunay chegara-o‘tkazish punktida yangi uzilgan gullarni eksport qilish bo‘yicha ilk operatsiya amalga oshirildi. Qozog‘istonga 550 ming dona atirgul, xrizantema va boshqa gullar yuborildi.
Xinjiang Jiangnan International Trade Co., Ltd. kompaniyasi menejeri Qu Syaolinning so‘zlariga ko‘ra, partiyada o‘ndan ortiq gul navi bo‘lgan. Korxonaning yillik eksport rejasi esa 5 million dona gulni tashkil etadi.
Bunday yo‘nalishlarning rivojlanishi Shinjonga yuqori qo‘shilgan qiymatga ega ixtisoslashgan qishloq xo‘jaligi mahsulotlari eksportini kengaytirish imkonini bermoqda.
Shinjonning gulchilik sohasi asta-sekin asosan ichki bozorga yo‘naltirilgan modeldan xorijiy xaridorlar bilan ishlashga o‘tmoqda. Xitoy va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi transport yo‘llari kesishgan hududda joylashgan Shinjon uchun bu yo‘nalish tashqi savdoning yanada keng ko‘lamli transformatsiyasining bir qismiga aylanmoqda.
