Xotanning yong‘oq sanoatini rivojlantirish borasidagi tajribasi bog‘dorchilik muhim o‘rin tutadigan Markaziy Osiyo mamlakatlari uchun qiziqish uyg‘otmoqda. Mintaqada yong‘oq yetishtirishdan tortib, uni qayta ishlash, saqlash, qadoqlash va eksport qilishgacha bo‘lgan butun ishlab chiqarish zanjirini rivojlantirishga e’tibor qaratilmoqda.
Xitoyning Shinjon hududidagi Xotan shahrida yong‘oq yig‘im-terimi va qayta ishlash mavsumi boshlandi. Bu yerda yong‘oq bog‘larining umumiy maydoni qariyb 103,7 ming gektarga yetgan. Joriy yilda hosil hajmi 258 ming tonnani tashkil etishi kutilmoqda. Bu o‘tgan yilgi ko‘rsatkichdan 1,4 ming tonnaga ko‘p.
Shu bilan birga, yong‘oqni qayta ishlash sohasi ham rivojlanmoqda. Ishlab chiqarish korxonalaridan birida yong‘oqni tozalash uchun qariyb 800 ta uskuna o‘rnatilgan. Korxonalar, shuningdek, mahsulotni saralash, quritish, qadoqlash va logistika bilan shug‘ullanadi. Tayyor mahsulotlar Xitoyning turli hududlariga hamda xorijiy bozorlarga yetkazib berilmoqda.
Sohada jami 249 ta korxona va xo‘jalik, jumladan, 19 ta eksport qiluvchi kompaniya faoliyat yuritmoqda. Yong‘oq yetishtirish va uni qayta ishlash orqali qariyb 47 ming kishining bandligi va daromadlari ta’minlanmoqda.
Xotan tajribasi shuni ko‘rsatadiki, qayta ishlash va logistika tizimini rivojlantirish mahsulotning qo‘shilgan qiymatini oshirish, yo‘qotishlarni kamaytirish va sotuv bozorlarini kengaytirish imkonini beradi.
Bunday yondashuv Markaziy Osiyo mamlakatlarida bog‘dorchilikni yanada rivojlantirish va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari eksportini kengaytirishda ham dolzarb ahamiyat kasb etishi mumkin.
