Xitoy
Xalqaro savdoni rivojlantirish kengashi tomonidan tashkil etilayotgan
2026-yilgi Xitoy-Markaziy Osiyo O‘zbekiston savdo ko‘rgazmasi 14–16-oktabr
kunlari Toshkent ko‘rgazmalar markazida tantanali ravishda bo‘lib o‘tadi. Ushbu
ko‘rgazma Kengash 2025-yilda ilk bor o‘tkazgan ko‘rgazma muvaffaqiyatidan so‘ng
O‘zbekistonda ketma-ket ikkinchi yil tashkil etilayotgan yirik xalqaro
savdo-iqtisodiy tadbirdir. Uning maqsadi Xitoy va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi
savdo-iqtisodiy hamkorlik va ishbilarmonlik aloqalari uchun ixtisoslashgan,
yuqori darajadagi platformani yaratish, ikki tomon sanoat tarmoqlari
o‘rtasidagi kooperatsiya hamda savdo hamkorligini rivojlantirishdan iborat.
2026-yilda Xitoy va O‘zbekiston o‘rtasida har
tomonlama strategik sheriklik munosabatlari o‘rnatilganiga o‘n yil to‘ladi. Bu
yil, shuningdek, Xitoy va Markaziy Osiyo o‘rtasidagi hamkorlikni yuqori sifatli
rivojlantirish yilidir. 31-avgust kuni Shanxay hamkorlik tashkiloti Davlat
rahbarlari kengashi majlisi doirasida ikki mamlakat rahbarlari Xitoy–O‘zbekiston
munosabatlarining yangi “oltin o‘n yilligi”ni birgalikda yaratish yuzasidan
muhim kelishuvga erishdilar. Ayni paytda ikki davlat “Xitoy–Markaziy Osiyo
ruhi”ni dasturilamal qilib, ochiqlik, bag‘rikenglik, hamkorlik va o‘zaro
manfaatdorlik tamoyillariga amal qilmoqda hamda savdo aloqalarini
erkinlashtirish, sanoatga investitsiyalar kiritish va yashil taraqqiyot kabi
sohalarda hamkorlik imkoniyatlarini izchil kengaytirmoqda. Bularning barchasi
mazkur ko‘rgazmani o‘tkazish uchun mustahkam zamin yaratdi.
Joriy yilgi ko‘rgazma ilk ko‘rgazmaning muvaffaqiyatli
tajribasi asosida yanada takomillashtirilmoqda. Xitoy va O‘zbekiston sanoat
tarmoqlarining bir-birini to‘ldiruvchi jihatlarini hisobga olgan holda, asosiy
e’tibor sanoatni avtomatlashtirish va robototexnika, yangi energiya manbalarida
harakatlanuvchi avtomobillar hamda ularning ehtiyot qismlari, sun’iy intellekt
kabi dolzarb yo‘nalishlarga qaratiladi. Ko‘rgazma mazmunan boy va o‘ziga xos
bo‘lib, uning uchta asosiy jihati quyidagilardan iborat.
Birinchidan, ko‘rgazmaning sifati va
samaradorligi izchil oshirilmoqda, ekspozitsiya hududlarining joylashuvi esa
sanoat rivojlanishi tendensiyalariga moslashtirilmoqda. Bu yil yopiq ko‘rgazma maydoni 4 000
kvadrat metrni tashkil etadi, bundan tashqari, 800 kvadrat metrlik ochiq
ko‘rgazma maydoni ajratiladi. Ishtirokchi korxonalar Xitoyning 19 ta
provinsiyasi, avtonom rayoni va markazga bevosita bo‘ysunuvchi shaharlaridan
keladi. Ko‘rgazmada aqlli ishlab chiqarish, yashil energetika, iste’mol
elektronikasi, xizmatlar savdosi va yangi energiya manbalarida harakatlanuvchi
transport vositalari bo‘yicha beshta ixtisoslashtirilgan ekspozitsiya hududi
tashkil etilib, Xitoyda yangi sifatli ishlab chiqaruvchi kuchlarni
rivojlantirish borasidagi eng so‘nggi yutuqlar namoyish qilinadi. Ular
O‘zbekiston va Markaziy Osiyoning boshqa mamlakatlarida iqtisodiy taraqqiyot
hamda sanoatni modernizatsiya qilishning ustuvor yo‘nalishlariga bevosita mos
keladi. Shuningdek, ilk bor “Imkoniyatlar Xitoyi” nomli Xitoyning milliy qiyofasini
namoyish etuvchi maxsus ekspozitsiya tashkil etiladi. Unda Xitoyning yuqori
darajadagi tashqi ochiqlik borasidagi yutuqlari, mamlakat hududlaridagi qulay
ishbilarmonlik muhiti va ilg‘or aqlli texnologiyalar namoyish etiladi. Bundan
tashqari, Xitoy an’anaviy madaniyatiga bag‘ishlangan interaktiv tajriba hududi
tashkil etilib, tashrif buyuruvchilarga mashg‘ulotlarda bevosita ishtirok etish
imkoniyati taqdim qilinadi. Shu tariqa “ko‘rgazmani tomosha qilish —
eksponatlardan zavqlanish — interaktiv tajribada ishtirok etish”ni
birlashtirgan immersiv tashrif muhiti yaratiladi.
Ikkinchidan, ko‘rgazmada yetakchi
korxonalar jamlanib, ilg‘or innovatsion yutuqlar bir joyda namoyish etiladi. Ishtirok etish uchun Xitoyning
qariyb 200 ta yuqori salohiyatli korxonasi tanlab olingan bo‘lib, ular orasida
ixtisoslashgan, takomillashgan, o‘ziga xos va innovatsion korxonalar hamda
yuqori texnologiyali korxonalar ulushi 30 foizdan oshadi. Ishtirokchilar
qatoridan “CAMCE”, “Yonyou Network” va “Focus Technology” kabi o‘z sohasida
yetakchi kompaniyalar, shuningdek, “Lanxin Robotics”, “Zhengzhou City Unites
Steel Industrial Co., Ltd.” va “LAISAI” kabi alohida ixtisoslashgan
yo‘nalishlarda yetakchi korxonalar o‘rin olgan. Sun’iy intellekt ilovalari,
energiyani saqlash tizimlari va transchegaraviy elektron tijorat xizmatlari
kabi ilg‘or sohalarda faoliyat yurituvchi korxonalar ulushi avvalgi ko‘rgazmaga
nisbatan sezilarli darajada oshgan. Ular Xitoy korxonalarining texnologik
innovatsiyalar, yashil va kam uglerodli rivojlanish hamda raqamli
transformatsiya borasidagi eng yangi yutuqlari va ilg‘or namunalarini namoyish
etadi. Bu Xitoy sanoatining asosiy raqobatbardoshligini yaqqol ko‘rsatish bilan
birga, Markaziy Osiyo davlatlariga ilg‘or texnologiyalarni joriy etish va
sanoat tizimini takomillashtirishda yordam beradi.
Uchinchidan, ko‘rgazma doirasidagi tadbirlar amaliy
mazmunga boy bo‘lib, talab va taklifni aniq bog‘lashga xizmat qiladi. Ko‘rgazma
mahsulotlarni namoyish etish, ishbilarmonlik muzokaralari, xizmatlar bilan
tanishish va texnologiyalar almashinuvini birlashtirgan kompleks xalqaro
hamkorlik platformasi sifatida tashkil etilmoqda. Uning amaliy samaradorligini
oshirish maqsadida Xitoy–O‘zbekiston investitsiyaviy hamkorlik forumi,
savdo-iqtisodiy hamkorlik bo‘yicha maxsus muzokaralar uchrashuvlari va
korxonalar o‘rtasidagi B2B formatidagi hamkorlik muzokaralari kabi qator
tadbirlar o‘tkaziladi. Xitoyning Shensi,
Shinjon va boshqa hududlaridan kelgan savdo-iqtisodiy delegatsiyalar alohida
savdo-iqtisodiy taqdimot uchrashuvlarini tashkil etib, talab va taklif
tomonlari o‘rtasidagi chuqur muloqot hamda aniq yo‘naltirilgan hamkorlik
muzokaralariga ko‘maklashadi. Ko‘rgazma ikki tomonlama ochiqlik va o‘zaro
manfaatli hamkorlik tamoyillariga asoslangan holda savdo, investitsiya va sanoat
sohalaridagi ikki tomonlama hamkorlikni har tomonlama chuqurlashtirishga xizmat
qiladi.
Mazkur ko‘rgazma Xitoy korxonalari uchun Markaziy
Osiyo bozorlariga chiqishning muhim yo‘li bo‘lish bilan birga, O‘zbekiston va
Markaziy Osiyoning boshqa mamlakatlari korxonalari uchun Xitoyni yaqindan
bilish hamda hamkorlik imkoniyatlarini izlashning muhim platformasidir.
Ko‘rgazma amaliy hamkorlik uchun ko‘p qirrali ko‘priklar yaratib, Xitoy va
O‘zbekiston o‘rtasidagi savdo-iqtisodiy aloqalarning sifat jihatidan yangi
bosqichga ko‘tarilishiga kuchli turtki beradi, ikki mamlakat munosabatlarining
yangi “oltin o‘n yilligi”ni birgalikda yaratishga ko‘maklashadi hamda Xitoy va
Markaziy Osiyo o‘rtasida yanada jips taqdir hamjamiyatini barpo etishga hissa
qo‘shadi.